Samen ontdekken
In het magazine op pagina 26-27 staan verschillende lees-, luister- en doetips. Op deze pagina vind je alle handige linkjes op een rij.
Raadpleeg de kennisbank
Op de website van het Kenniscentrum Hoogbegaafdheid vind je in de kennisbank interessante filmpjes over hoogbegaafdheid met heldere uitleg. Naast de kennisbank biedt de website ook webinars, podcasts, publicaties en ander materiaal. Het groeit steeds meer uit tot een community waarin good practices met elkaar worden gedeeld.
Download Basisboek (Hoog)begaafdheid
Sinds kort is dit basisboek beschikbaar op kenniscentrumhb.nl. Dit boek bevat zowel een theoretisch kader als praktische voorbeelden om concreet mee aan de slag te gaan. Het helpt je als school om te komen tot gedragen beleid en verrijking in het pedagogisch en didactisch aanbod.
Lees: The talent code
Daniel Coyle heeft met The talent code een boek geschreven waarin hij laat zien hoe je met talenten kunt omgaan. Hij beschrijft dat je talent kunt uitlokken en ontwikkelen, en dat het niet iets hoeft te zijn waarmee je geboren wordt. Het boek gaat niet specifiek over hoogbegaafdheid, maar heeft zeker raakvlakken. Ik vond het persoonlijk heel interessant voor perfectionistische leerlingen. Coyle maakt duidelijk dat je kunt groeien in wat je als talent ziet, maar dat talent ook een ‘hindernis’ kan zijn waar je mee moet leren omgaan.
Gebruik het werkboek LEF
Het werkboek van LEF over de mindset voor tieners is een aanrader. Deze gebruiken wij in onze peergroup als een soort leidraad in het eerste jaar. We vullen dit zelf aan met eigen informatie, het kwaliteitenspel en talentkaarten.
Luister: Hoogbegaafd de podcast
Start met het luisteren van Hoogbegaafd de podcast. Zoek afleveringen uit waarvan de titel je aanspreekt. Vooral de gesprekken met professionals zijn echt de moeite waard.
Lees: Doing poorly
Als je meer wilt leren over waarom sommige kinderen niet goed uit de verf komen op school, dan is Doing poorly on purpose: Strategies to reverse underachievement and respect student dignity van James R. Delisle een aanrader. Het boek biedt praktische tips voor ouders en docenten, maar ook voor leerlingen zelf. Het geeft handvatten om problemen en lastige situaties zelfstandig aan te pakken. Delisle laat zien dat onderpresteren veel meer is dan geen interesse hebben, iets niet begrijpen of niet willen maken. Hoogbegaafde leerlingen worden al snel als ‘lui’ bestempeld, terwijl zij juist vaak anders naar de wereld kijken en net zo goed sturing nodig hebben. Met hen in gesprek gaan om hun perspectief beter te begrijpen, is daarom essentieel.
Samen leren
Op pagina 8-9 van ons magazine staan praktische opleidingstips. Wij delen hier de bijbehorende links, zodat je direct aan de slag kunt als je je wilt verdiepen in hoogbegaafdheid of dit onderwerp op jouw school wilt versterken.
Cursus hoogbegaafdheid van LICH
Waar: door heel Nederland
Voor wie: docenten, mentoren, decanen, coördinatoren, begeleiders en directeuren uit het voorgezet onderwijs
Duur: 3 lesdagen van 5 lesuren
Focus: hoogbegaafdheid begrijpen, herkennen en begeleiden
Michelle Kohnenova: “De cursus hoogbegaafdheid van het Landelijk Informatiecentrum Hoogbegaafdheid is ontzettend fijn om echt te begrijpen hoe hoogbegaafdheid in elkaar zit. In de training krijg je verschillende praktische tips die je zelf kunt toepassen in je lessen, maar ook in gesprekken met de leerlingen zelf.”
Spel: Begaafdheid op je bord
Wat: interactieve gespreks- en bewustwordingstool
Voor wie: leerkrachten, hb-specialisten, plusklasbegeleiders en andere onderwijsprofessionals
Duur: flexibel inzetbaar (losse sessies of meerdere bijeenkomsten)
Focus: bewustwording en inzicht in aspecten van begaafdheid, brengt het gesprek op gang
Judit Rietveld: “Begaafdheid op je bord is een interactieve werkvorm die je inzet om de leerling te helpen kennis op te doen over zijn eigen (hoog)begaafdheid. Met behulp van kaartjes ga je in gesprek over verschillende thema’s rondom begaafdheid.”
Opleiding tot Begaafdheidsspecialist
Waar: REC5
Voor wie: leerkrachten in het voortgezet onderwijs (VO)
Duur: 10 bijeenkomsten
Focus: leerlingen in het VO helpen en collega’s ondersteunen bij het werken met begaafde leerlingen
Alma de Lange: “Ik heb de opleiding tot Begaafdheidsspecialist bij REC5 gevolgd. Deze opleiding gaf mij veel waardevolle kennis over hoogbegaafdheid en hoe je hiermee kunt omgaan. Een belangrijke les die ik daar leerde, is dat steun van het managementteam en medewerking van collega’s cruciaal zijn. Alleen dan kun je leerlingen en ouders echt goed begeleiden.”
Extra tips
Naast de artikelen in ons magazine delen we hier een selectie boeken rondom het thema hoogbegaafdheid. Handige leestips voor wie zich verder wil verdiepen of inspiratie zoekt voor begeleiding op school of thuis.
- Een andere kijk op hoogbegaafdheid – Althuizen, M., De Boer, E. & Van Kordelaar, N. (2014), SWP Uitgeverij B.V.
- Hoe dan? Pakkend onderwijs voor begaafde leerlingen – Bakx, A., Van Gerven, E. & Waterings-Helmons, A. (2021), Pica
- Werken met begaafdheid in de klas (2e editie) – De Boer, E., Bakx, A., Van Houtert, T. & Van den Brand, M. (2016), Koninklijke Van Gorcum
- Een andere kijk op (onder)presteren – De Boer, E., Van Kordelaar, N. & Althuizen, M. (2016), SWP Uitgeverij B.V.
- Leerdoelen & succescriteria: De sleutel voor doelgericht lesgeven en leren – Clarke, S. (2022), Bazalt Educatieve Uitgaven
- Einstein puzzel collectie: Geniale raadsels en hersenkrakers – Dedopulos, T. (2022), Librero
- Zelfregulerend leren: Effectiever leren met leerstrategieën – Dijkstra, P., Bunnik, P. & Krikke, A. (2021), Boom
- Breindidactiek: Helpen leren met breinkennis – Dirksen, G., De Boer, M., Möller, H. & Willemse, J. (2014), Uitgeverij Synaps
- Van brokkelbrein naar focus – Dirksen, G., Compernolle, T. & Verreck, G. (2021), Uitgeverij Synaps
- Intens, authentiek en vrij – Hamsikova, R. (2020), Ieku Advies/Motoroute
- Aan de slag met executieve functies: Praktisch werkboek voor tieners – Hansen, S. (2019), Hogrefe
- Executieve functies ontwikkelen in de klas: Wat jij als leerkracht kunt doen – Horeweg, A. (2023), Pica
- Differentiëren in het talenonderwijs: Kleine ingrepen, grote effecten – Keijzer, J., Verheggen, K. & Van Gils, D. (2024), Uitgeverij Coutinho
- Hoogbegaafd: als je kind (g)een Einstein is – Kieboom, T. (2016), Lannoo Meulenhoff – Belgium
- Meer dan intelligent: De vele gezichten van hoogbegaafdheid bij jongeren en volwassenen – Kieboom, T. & Venderickx, K. (2017), Lannoo Meulenhoff – Belgium
- De 7 uitdagingen: De 7 uitdagingen in het onderwijs aan hoogbegaafde kinderen – Koenderink, T. (2012), Novilo B.V.
- Is het voor een cijfer? Motivatie in het onderwijs – Koenderink, T. & Louwerse, R. (2013), Novilo/Eduforce
- Talentenbeleid en klassenmanagement in praktijk – Koenderink, T. (2015), Novilo
- Actief Executief – Kramer-Tinnemeier, W. M. (2018), Novilo
- Leonardo Da Vinci puzzles: Creative challenges inspired by the master of the renaissance – Moore, G. (2023), Arcturus Publishing Limited
- Succesvolle intelligentie – Sternberg, R. J. (2002), Swets & Zeitlinger
- Handboek Hoogbegaafdheid – Van Gerven, E. (red.) (2011), Koninklijke Van Gorcum